Şarkıyı Enstrümanlarına Ayır, Yavaşlat, Akorlarını Çalış, Üstüne Kaydet: Müzisyenler ve Şarkıcılar için Voxomix

Yazan: Barış Demirel — müzik prodüktörü ve eğitmen. 2014'ten beri Nişantaşı'daki stüdyosunda birebir müzik prodüksiyon, armoni ve müzik okullarına hazırlık eğitimi veriyor.

Bir enstrümanı ya da şarkı söylemeyi geliştirmenin en hızlı yolu, sevdiğiniz gerçek şarkılarla çalışmaktır. Ama gerçek şarkılar çoğu zaman fazla hızlıdır, fazla kalabalıktır ve kendi partinizi her şeyin altında zor duyarsınız. İşte tam bu noktada, şarkıyı kendi pratiğinize göre yeniden kurabileceğiniz bir masaüstü programı işleri değiştiriyor: VoxoMix.

Bu yazıda şarkıdan enstrüman ayırma, tonu bozmadan yavaşlatma, akor bulma ve şarkının üstüne kendi sesinizi kaydetme gibi özellikleri adım adım anlatacağım. Amaç tek: pratiğinizi hızlandırmak. Öğrenecekleriniz:

• Herhangi bir şarkıyı vokal, davul, bas ve enstrüman kanallarına nasıl ayıracağınız
• Yeni başlayanların şarkıyı yavaşlatıp akorları nasıl rahatça çalışabileceği
• Şarkıcıların vokali kapatıp kendi sesini şarkının üstüne nasıl kaydedebileceği

VoxoMix nedir, ne işe yarar?

VoxoMix, herhangi bir şarkıyı yapay zekâ ile vokal, davul, bas ve enstrüman katmanlarına ayıran; akorlarını, temposunu ve tonunu gösteren; üstüne kendi çalışınızı kaydedebildiğiniz bir masaüstü müzik uygulamasıdır. macOS ve Windows için native olarak çalışır.

En önemli farkı ise şu: her işlem kendi bilgisayarınızda, çevrimdışı gerçekleşir. Çoğu vokal ayırma ve akor aracı bulut tabanlıdır; şarkıyı bir sunucuya yükler, orada işler, sonucu indirirsiniz. VoxoMix ise dosyanızı hiçbir yere yüklemez — bu hem gizlilik hem de internet hızından bağımsız bir hız demektir.

VoxoMix ana ekranı: pratiğin ihtiyaç duyduğu her şey tek pencerede — kanallar (sustur/solo), kayıt kanalı, hız kontrolü, transpose ve akor bulucu.

Kısacası, bir müzisyenin ayrı ayrı programlarda (ayırıcı, tempo aracı, akor sitesi, kayıt uygulaması) yaptığı işi tek bir pencerede toplar. Ve bunların hepsi pratik yapmayı kolaylaştırmak için tasarlanmıştır.

Şarkıyı enstrümanlarına ayırın

Her şey şarkıyı katmanlarına ayırmakla başlar. Bir ses dosyasını (MP3, WAV, FLAC, AAC, M4A) sürükleyip bırakırsınız; yapay zekâ birkaç dakika içinde şarkıyı vokal, davul, bas, gitar ve piyano gibi ayrı kanallara böler. Apple Silicon Mac'lerde ortalama bir şarkı 1-3 dakikada işlenir.

Her kanalın kendi ses düzeyi ile sustur (M) ve yalnız çal (S) düğmeleri vardır. Böylece:

• Öğrenmek istediğiniz enstrümanı yalnız dinleyip gerçekte ne çaldığını duyabilirsiniz,
• Kendi partinizi susturup şarkıyı bir backing track'e çevirebilirsiniz,
• Mix'i pratiğe göre yeniden kurabilirsiniz — örneğin ritim çalışırken davul ve bası öne çıkarabilirsiniz.

Yüklediğiniz her şarkının BPM'i ve tonalitesi otomatik tespit edilir — pratiğe başlamadan önce şarkının hızını ve tonunu görürsünüz.

Şarkı yüklendiği anda VoxoMix temposunu (BPM) ve tonunu da otomatik olarak tespit eder. Yani daha çalmaya başlamadan, şarkının hangi hızda ve hangi tonda olduğunu bilirsiniz.

Yeni başlayanlar için: şarkıyı yavaşlatıp akorları çalışın

Yeni başlayan bir müzisyenin en büyük sorunu bellidir: şarkı çok hızlı. VoxoMix bu sorunu iki şekilde çözer.

Birincisi, tempoyu tonu bozmadan düşürebilirsiniz. Eski kaset mantığının aksine şarkı yavaşladığında pesleşmez; nota aynı tonda kalır, sadece daha yavaş çalar. Zorlandığınız pasajı 0,5× hızda rahatça çalışır, hakim oldukça hızlandırırsınız.

İkincisi, akor bulucu şarkının akorlarını sesten tespit edip size çalınabilir bir şekilde sunar. Akorları piyano üzerinde ya da gitar klavyesinde parmak pozisyonlarıyla görürsünüz; üstteki akor şeridi ise bir sonraki akoru siz çalmadan önce gösterir.

Akor bulucu — piyano görünümü. Akoru tuşların üzerinde net biçimde gösterir.

Aynı akor gitar görünümünde: bir barre akoru, aratmanız gereken bir isim değil, doğrudan parmak pozisyonları olarak gelir.

Pratik ipucu: Tüm şarkıyı değil, takıldığınız iki vuruşu çalışın. O bölümü kusursuz çalabileceğiniz hıza inin, üst üste beş kez temiz çalın, sonra tempoyu yaklaşık %5 artırın. Modern akor tanıma araçları popüler türlerde %85-90 doğruluğa ulaşır; yine de son hakem her zaman kendi kulağınızdır.

Şarkıcılar için: vokali kapatın, kendi sesinizi kaydedin

Bu bölüm, VoxoMix'i şarkıcılar için özellikle güçlü kılan yer. Şarkıyı katmanlarına ayırdıktan sonra vokal kanalını susturursunuz — geriye kalan enstrümanlar sizi bekleyen bir backing track olur.

Ardından şarkının içindeki kayıt kanalını kullanarak kendi vokalinizi doğrudan şarkının üstüne kaydedersiniz. Kulaklık monitörü açık olduğunda kaydederken kendinizi duyarsınız; beğendiğiniz kaydı sonra WAV olarak dışa aktarabilirsiniz.

Bu, pratiğin “söyleyebiliyorum sanıyorum”dan “kaydı dinledim, şurada geciyorum”a geçtiği andır. Çünkü çalarken ya da söylerken kendinizi tam olarak duyamazsınız — dikkatiniz sesi üretmektedir. Kaydı sonradan dinlediğinizde ise nefes yeri, ton, zamanlama gibi çalarken fark edemediğiniz her şey ortaya çıkar.

• Yavaş kaydet, hızlı kaydet, karşılaştır. Aradaki fark, temponun size ne kadar zorlandığını gösterir.
• Aynı bölümü birinci gün ve dördüncü gün kaydet. Haftalık ilerlemeyi bundan daha net hiçbir şey göstermez.

Kayıt kanalı, yukarıdaki ana ekranda kırmızı renkli “Kayıt” satırı olarak görünür ve şarkının diğer kanallarıyla birlikte çalar.

Şarkıyı kendi ses tonunuza çekin

Bir şarkı sizin ses aralığınız için yazılmadıysa, tiz notalarda zorlanmak yerine şarkıyı kendi tonunuza taşıyabilirsiniz. Transpose özelliği şarkının tonunu tempoyu bozmadan değiştirir — sadece perde değişir, hız aynı kalır.

Bu, özellikle şarkıcılar için çok değerlidir: şarkıyı rahatça söyleyebileceğiniz bir tona çekip, sonra o tonda kayıt kanalına kendi sesinizi kaydedebilirsiniz. Enstrüman çalanlar için de bir pasajı daha kolay bir pozisyona taşıyıp öğrendikten sonra orijinal tona geri dönmek işe yarar.

Şarkının sözlerini çıkarın

VoxoMix, şarkının sözlerini yapay zekâ ile otomatik olarak metne döker ve müzikle senkron biçimde gösterir. Bir şarkıyı öğrenirken ya da üstüne vokal kaydederken sözleri takip etmek çok daha kolay olur — sözleri ayrı bir yerde aramanıza gerek kalmaz.

BPM, metronom ve enstrüman akordu

Pratik yalnızca ayırma ve akordan ibaret değildir. VoxoMix şarkının BPM değerini otomatik tespit eder ve şarkının kendi temposuna kilitli bir metronom sunar. Ritim çalışırken zor ölçüyü önce metronomla, sonra şarkının içinde çalışabilirsiniz.

Bunun yanında dahili bir enstrüman akordu (tuner) vardır. Gitar, bas, ukulele, keman ve çello için mikrofonla saniyeler içinde akort yaparsınız — pratik öncesi ayrı bir akort uygulaması açmanıza gerek kalmaz.

Dahili akort aracı: enstrümanınızı seçin, bir tel çalın, ibre yeşile geldiğinde akortlusunuz.

Kimler için? Her şey pratik için

VoxoMix'in tasarım fikri baştan sona müzisyenlerin pratik yapıp gelişmesi üzerine kurulu. Birkaç somut senaryo:

• Yeni başlayan gitarist/piyanist: Şarkıyı yavaşlatın, akor bulucuyu açın, davul ve bası açık bırakın; hem ritimle hem akorlarla çalışın.