Müzik Prodüksiyonunda Mix’i Duyma Sanatı: Kulaklarınıza İnanamayacaksınız!

Duyum dediğimiz şey bireysel ve çevresel faktörlerin bir araya gelmesiyle oluşan bir durumdur. Duyumda ve mix’te her şey birbirini etkiler. Kulak yapınız, odanın akustiği, odadaki konumunuz, hoparlörünüzün açısı, o anki odağınız, psikolojik durumunuz, tüm bu bileşenlerin kombinasyonu sesin yayılımını ve duyumunuzu etkileyen faktörler arasındadır. Alışkın olduğumuz bir düzende mix yaptığımızda bir süre sonra tüm bu iç ve dış etkenleri “duymazdan” gelmeye başlarız, bu faktörler bilincimizden çıkarlar. Parçalarımızın bazı bariz noktalarını, hatalarını ve hatta güzelliklerini duyamamaya başlarız, bu da mix yaparken yanlış kararlar almamıza yol açar. Bu blog yazısında daha iyi mix yapmak için nasıl daha geniş bir perspektiften bakarak duyumumuzu "şaşırtabiliriniz" onu öğreneceğiz.

1. Mix’inizi farklı ses kaynakları üzerinden dinleyin

Mix’inizi yalnızca mix yapmak için kullandığınız referans monitörleri üzerinden değil, birden fazla ses sistemi ile teker teker dinleyin. Hoparlör, kulaklık, bluetooth speaker, araba audio'su, vs. tüm ses yayan dijital cihazlar ile mix'inizi test edebilirsiniz. Mix’inizi ne kadar çeşitli kaynak üzerinden dinlerseniz, tüm detayları da o kadar iyi duyarsınız. Eğer bir monitörünüz yoksa ve kulaklık ile mix yapıyorsanız, sorun yok. Yeter ki mix’inizi finalize ederken başka kulaklıklar ve cihazlardan da duyum alarak parçayı son haline getirin. Farklı ses kaynaklarını referans alarak mix'iniz hakkında kararlar almanın önemi ses cihazlarının yapısal farklılıkları gereği her biriden farklı bir duyum alacak olmanızdır. Bu sayede her bir ses sistemi diğerinin öne çıkaramadığı bir detayı size sunar. Mix’inizi farklı bir ses sistemi üzerinden dinlediğinizde belki fark edeceksiniz ki bass’lar kayboluyor, sibilans’lar kulağınızı tırmalıyor, davul yeterince iyi sıkıştırılmadığından parçanın groove’u hissedilmiyor, vs. Unutmayın, iyi mix ucuz bir speaker’da bile iyi duyulan mix’tir. Bu nedenle mix’inizi tüm ses yayan aygıtlarda iyi duyulana kadar geliştirmeniz gerekir.

2. Ses kaynaklarının ve kendini konumunuzu değiştirin.

Monitörlerinizin konumunu değiştirin, farklı açılardan, farklı bir yüzey üzerinde, hatta üst üste bindirerek vs. dinlemeyi deneyin. Mix’inizi dinlerken koltuğunuzu arkaya yaslayın, daha öne eğilin, hoparlöre sırtınızı dönün, gözlerinizi kapatın, hoparlörle bakarak mix’i dinleyin, başınızı hafif öne eğerek dinleyin, vs. Kısacası yaratıcılığınızı kullanın ve değişik dinleme şekilleri denemekten çekinmeyin. Bu egzersizde önemli olan ses kaynağını hem fiziksel hem de psikolojik olarak kendi alışık olduğunuz dinleme konumundan farklı bir perspektiften deneyimlemek, daha önce kaçırdığınız hataları, güzellikleri ve parçanızın hissiyatını farklı açılardan duyabilmektir.

3. Mix’inizi bir başkasına dinletin